Błędy medyczne – kiedy lekarz ponosi odpowiedzialność [PORADNIK]

Definicji błędu medycznego jest wiele, najczęściej uznaje się za błąd medyczny takie naruszeniem przez lekarza, położną, pielęgniarkę, dentystę lub innego reprezentanta zawodów medycznych, wobec życia i zdrowia pacjenta, w trakcie wykonywania procedury medycznej, reguł postępowania zawodowego wypracowanych na gruncie nauki i praktyki, które według prawa stanowi podstawę do stwierdzenia naruszenia obowiązku zachowania ostrożności. Niejaką definicję wprowadza ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, definiuje ona jednak pojęcie zdarzenia medycznego. Art. 67a ww. ustawy, za zdarzenie medyczne uważa się zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo śmierć pacjenta będące następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną: diagnozą, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby; leczeniem, w tym wykonaniem zabiegu operacyjnego; zastosowaniem produktu leczniczego lub wyrobu medycznego
Mówiąc prosto za błąd medyczny uważa się wywołanie szkody u pacjenta w związku z leczeniem, które wynika z nieprzestrzegania zasad sztuki lekarskiej. Tym co trzeba wykazać jest odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny.
Szczególnym rodzajem spraw odszkodowawczych są sprawy związane z błędami medycznymi. Owa szczególność wynika z faktu, że do powstania szkody przyczyniły się osoby, na których ciąży szczególny obowiązek dbania o zdrowie człowieka. Bagatelizowanie życia i zdrowia pacjentów prowadzi do wypaczeń idei jaką powinien kierować się każdy lekarz „przede wszystkim nie szkodzić” a to z kolei może prowadzić do śmierci lub nieodwracalnej zmiany całego życia pacjenta, a więc de facto każdego z nas.
Wiarygodne statystyki prowadzone w krajach Europy Zachodniej wskazują, że błędów medycznych jest więcej niż wypadków drogowych. Nie inaczej jest w Polsce aczkolwiek o wiarygodność statystyk w naszym państwie trudno.
Sprawy o zapłatę zadośćuczynienia za błędy medyczne są chyba najbardziej bulwersujące ze wszystkich spraw cywilnych. W wyniku błędu wynikającego z braku wystarczającej wiedzy medycznej albo chwili nieuwagi lub w wyniku ignorowania stanu pacjenta – poszkodowana osoba traci nie tylko zdrowie ale także zaufanie do całej służby zdrowia. Sprawy w każdym niemalże przypadku są niezwykle trudne, ale nasza Kancelaria – specjalizująca się w profesjonalnej obsłudze prawnej spraw o błędy medyczne – odniosła dotychczas wiele sukcesów w tej dziedzinie uzyskując dla swoich klientów setki tysięcy złotych w postaci zadośćuczynienia, odszkodowania jak i przyznanych rent miesięcznych.

Geneza błędów lekarskich tkwi przeważnie w niewłaściwym podejściu do problemu pacjenta. Pośpiesznie wydawane opinie, błędne rozpoznanie choroby czy nieumiejętne wykonanie nawet błahych operacji powoduje częstokrotnie bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia pacjenta, które mogą mu towarzyszyć do końca życia albo nawet skutkować jego śmiercią.

Należy pamiętać, że niezręczność czy też nieuwaga lekarza nie może być traktowana jako ryzyko zabiegu ponoszone przez pacjenta. Stanowią one jednak winę lekarza wtedy, gdy przyjmowany jako wzorzec lekarz zręczny, sumienny i uważny, by takich błędów nie popełnił.

W naszej praktyce wielokrotnie spotykaliśmy sprawy także bardziej skrajne jak nietrzeźwość lekarza lub odmowa udzielenia pomocy umierającej osobie..

Każdy, czyje zdrowie zostało nadszarpnięte w wyniku błędu medycznego popełnionego przez niestaranny lub niedouczony personel medyczny zasługuje na naprawienie szkody w postaci wypłaty stosownego zadośćuczynienia i odszkodowania.
Należy podkreślić, że wielokrotnie zmiany w życiu poszkodowanego pacjenta są bardzo dotkliwe nie tylko w sposób dosłowny jako ból i cierpienie wywołane błędem ale także koniecznością poddania się kosztownemu leczeniu. W wielu przypadkach są to kwoty rzędu kilkuset tysięcy złotych lub nawet milionów złotych. Należy bowiem wziąć pod uwagę konieczność sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi, renty związanej z utratą pracy, koszty niezwykle drogich rehabilitacji lub dalszego leczenia w prywatnych klinikach, dojazdów czy nawet odwiedzin osób bliskich. Poza istotnymi zmianami w życiu dla osoby poszkodowanej bardzo często zmiany dotykają także osoby bliskie wobec poszkodowanych, które często sprawują opiekę nad poszkodowanymi.

Lekarze często zasłaniają się przed odpowiedzialnością za swój błąd medyczny faktem wyrażenia przez poszkodowanego pacjenta zgody na zabieg. Nie jest jednak prawdą, że zgoda pacjenta wyrażona przed operacją na przeprowadzenie zabiegu stanowi przerzucenie na pacjenta odpowiedzialności za nieuwagę lekarza. Przeważnie zgoda pacjenta jest jednym z wielu dokumentów jakie podpisuje pacjent przed operacją, bardzo często wyraża on zgodę nie wiedząc na co się godzi, przeważnie bowiem lekarze popełniają błąd informując pacjenta o zagrożeniach związanych z zabiegiem zbyt lakonicznie albo nie informując pacjenta zupełnie o możliwych powikłaniach i o wpływie powikłania na jego dalsze życie. Należy przy tym podkreślić, że nawet wyrażenie zgody na zabieg nie umniejsza winy lekarza jeżeli błąd medyczny wynika z nieuwagi. Pacjent poddając się operacji słusznie bowiem oczekuje, że personel medyczny, który podejmuje się zabiegowi będzie sumienny i uważny. Odmienne podejście do problemu, niestety nadal żywe wśród lekarzy, prowadziło by bowiem do przyzwolenia do dowolnej liczby pomyłek i zaniedbań, podczas gdy zawody medyczne w kategoriach profesjonalnych powinny przodować jako że przedmiotem ich pracy jest zdrowie i życie ludzkie, które należy uważać za dobro najwyższe. W przypadku lekarzy należy wymagać staranności podwyższonej.